De zin die me het meeste bijbleef van haar (terechte) klaagzang:

“Ik wil gewoon onvervangbaar zijn voor iemand.”

Onvervangbaar.

Het laatste dat ik wil is onvervangbaar zijn voor een geliefde.

Stel je voor dat je het uitmaakt. Moet de andere partij dan maar voor altijd verdrietig blijven? Haar tentje in je tuin neerzetten omdat ze de deur niet meer in mag? Haar tentje in de tuin van de buren zetten omdat het gras in jouw voortuin zo onvervangbaar is?

Stel je voor dat je emigreert. Stel je voor dat je sterft. Moet de ander dan tot het einde van haar dagen met zwarte naweeën om je blijven treuren?

Fuck, no. Er op klimmen en gáán met andermans banaan.

Het gesprek bewoog zich via onvervangbaar zijn naar relevant zijn. Haar ex meette zijn relevantie af aan het saldo op zijn bankrekening.

Zij, mijn verdrietje, wilde voor zoveel mogelijk mensen relevant zijn. Ze is aan het promoveren in de politicologie. Een politieke carrière wellicht? Hoewel het een briljante politica zou zijn heb ik dat werkveld haar toch afgeraden: eigengeilerij troef binnen de toppen van dat stroef-logge regeerapparaat. Daar is relatief weinig plek voor iemand met het hart op de goeie plek.

Naast politiek zijn er talrijke andere gebieden waarop ze voor veel mensen relevant kan zijn.

Ik hoop daarentegen dat ze zo relevant mogelijk zal blijven zijn voor haar directe omgeving. Daar haal je volgens mij veel meer voldoening uit dan uit onvervangbaar zijn. (Hoe meet je trouwens je onvervangbaarheid?)

Onvervangbaar zijn als mens is niet het toppunt van relevantie. Het is het eindpunt van een verlammende gedachtegang: wat doe je dan nog voor jezelf? Hoeveel moet je dan ineens voor anderen? Het is verdomme al moeilijk genoeg om domweg gelukkig te zijn in de Dapperstraat.

Dat het allemaal helemaal goed komt met haar ziet ze nog niet maar weet ik zeker. Ik moet denken aan een citaat van Ernest Hemingway, wiens “A Farewell to Arms” een slordige 2000 woorden uit mijn eigen manuscript wist te peuren de afgelopen maand:

The world breaks everyone and afterward many are strong at the broken places. But those that will not break it kills. It kills the very good and the very gentle and the very brave impartially. If you are none of these you can be sure it will kill you too but there will be no special hurry.

Het gaat dan uiteraard om de eerste zin. Ze zal er sterker uitkomen. Bijna onvervangbaar.