Deze kerst wordt de eerste in drie jaar dat ik met een familie aan een kerstdis zit. In eerdere jaren peuzelde ik vergezeld door vrienden mijn kerst op. Op alle vier de kerstdagen vonden we elkaar: twintigers die dat gristelijke, gezellige familiefeest niet met hun eigen familie konden (of wilden) vieren. Het waren gezellige, goeie etentjes, wars van spanning of vals sentiment en verrassend drukbezocht bovendien.

Sinds mijn vader vijf jaar geleden overleed is kerst met mijn familie steeds minder een optie geworden. Als je mijn boek hebt gelezen kun je je een beetje een voorstelling maken: wanneer er iemand in een gezin sterft verandert alles– en kerst misschien nog wel het meest. Sindsdien staat voor mij de kerstboom jaarlijks een klein beetje scheef. Wij, de kinderen, worden iedere kerst een klein beetje volwassener. Maar die ene stoel blijft leeg. Die ene stoel vind ik nooit leger dan tijdens kerst.

Terwijl ik deze column schrijf, blader ik door de Volkskrant. Ik zie een foto van ‘eenzame ouderen’ die in De Bilt gezamenlijk aan een kerstdis zitten, georganiseerd door hetNationaal Ouderenfonds. Ik lees dat het fonds ‘ (…) dit jaar een recordaantal kerstdiners organiseert op veertig locaties, allemaal bij Van der Valkrestaurants’. (Wat geweldig dat die avonden worden georganiseerd!) Op de foto zie ik dames met wit haar en broches en levervlekken in het gezicht. Die vrouwen kennen elkaar niet en eten straks met elkaar. Praten ze over hun kinderen en kleinkinderen? Hebben ze die niet, misschien, en zijn ze daarom gezeteld tussen onbekenden?

Sinterklaas: een vilein gedicht, hooguit. Pasen: te goed verborgen eitjes die je niet zult vinden. Je verjaardag: rimpeltje erbij. Geen zin het te vieren? Sla je het een jaartje over. Oud en nieuw: tussen de kruitdampen en de beste wensen hoef je alleen maar op te passen met oliebollen en vuurpijlen. Allemaal prima te doen. Nee, dan het kerstfeest: voor iedereen met een gezin dat enigszins afwijkt van ‘de norm’ een confronterend feest vol verwachtingen van jezelf en verwachtingen van je familie. Je moet zoveel. Het stemde me dus somber, de afgelopen jaren.

Als zo’n tenger bladgouden engeltje van een mobile vliegend boven een kaarsvlam, kwam daar dit jaar ineens mijn verkering. We kijken samen Homeland en Luther. We tongen ook. Deze week liet ik zelfs – mijlpaaltje­ – een scheet waar ze bij was.  Ik kook voor haar en complimenteer haar als ze weer een dag heeft gebuffeld aan één van haar twee (!) scripties. En wanneer een pretentieuze recensent lelijke woorden over mijn boek heen kotst wappert ze mijn frustratie weg alsof het eerdergenoemd scheetje betrof.

Eerste kerstdag mag ik dit jaar aanschuiven bij haar familie. Ontzettend lieve mensen. Er is ook een opa bij. En een iets jonger zusje. Ik kijk er naar uit, ga zo wat kadootjes voor ze kopen. En tweede Kerstdag? Chillend. Met een vriend. Zo’n vriend van toen wij ieder nog drie turven hoog waren, een Playboy steelden en een boomhut maakten achter “de riolering” van het dorp waar niemand ons kon zien want we waren gecamoufleerd en we hadden échte katapulten hoog in de bomen vastgespijkerd, katapulten gemaakt van binnenbanden en we schoten op Duitse soldaten totdat iemand ons binnenriep en we stamppot aten en ergens in huis stond een kerstboom en onder die kerstboom lagen kadootjes klaar, zorgvuldig ingepakt in glimmend papier– hoewel kerst nog ein-de-loos ver weg was – en dat het dan druk was aan tafel. Panta Rhei. Generatie na generatie.

Ik wens jullie een ontspannen kerst toe. Laat je niet gek maken, hé?

Deze column verscheen eerder bij LINDA magazine

Eén fragmentje voor jou als blogbezoeker op vollmer.nl.  Een stukje dat het niet heeft gehaald, een deleted scene.

Ik vond dit een gave passage omdat ik dacht iets nieuws te hebben bedacht. Maar mijn redacteur wist me te vertellen dat het onderstaande al vaker een rol heeft gespeeld in Nederlandse romans en dus geen plek verdiende in mijn debuut.

De passage is beland in het tekstdocument: “Nog te reanimeren darlings” en zit in het begin van het boek. Hoofdpersoon Thomas Thompson en zijn broer doen samen de afwas. Hun vader is een week dood.

‘Als jij nu dood gaat, wat ben ik dan?’ vraag ik.

‘Verdrietig?’

‘Nee, wat ben ik dan. Nu zijn we halfwezen. Wat word ik als jij dood gaat? Weduw-broer?’

Even denkt hij na.

‘Daar is geen woord voor.’

‘Dacht ik al. Da’s toch absurd? Laten wij dan hier en nu, tijdens de afwas op woensdag acht november twee duizend zes in de Nederlandse taal introduceren dat als één van twee broers dood gaat de overlevende broer een breduwnaar wordt genoemd. Bij een overleden zus zullen we de broer een zeduwnaar noemen.’

‘Dat klinkt niet.’

Goed. Die passage zal dus NIET in het boek zitten. Dan weet u dat.

Maar het hiernavolgende stukje tekst afkomstig uit het essay The Curtain van Milan Kundera is ook niet onbelangrijk. “The Curtain” is een essay in zeven delen, van slechts 168 bladzijden lang. Maar het staat zo rammend vol met kennis over schrijven dat ik het om de zoveel maanden ga herlezen. Dit citaat is bijvoorbeeld de laatste bladzijde. Wellicht heb je er iets aan, in je schrijfproces.

Eternity

There were long periods when art did not seek out the new but took pride in making repetition beautiful, reinforcing tradition, and ensuring the stability of a collective life; music and dance then existed only in the framework of social rites, of Masses and fairs.

Then one day in the 12th century, a church musician in Paris thought of taking the melody of the Gregorian chant, unchanged for centuries, and adding to it a voice in counterpoint. The basic melody stayed the same, immemorial, but the counterpoint voice was a new thing that gave access to other new things – to counterpoint with three, four, six voices, to polyphonic forms ever more complex and unexpected. Because they were no longer imitating what was done before, composers lost anonymity, and their names lit up like lanterns marking a path toward distant realms.

Having taken flight, music became, for several centuries, the history of music.

All the European arts, each in its turn, took flight that way, transformed into their own history. That was the great miracle of Europe: not its art, but its art become history.

Alas, miracles do not endure for long.

What takes flight will one day come to earth.

In anguish I imagine a time when art shall cease to seek out the never-said and will go docilely back into the service of the collective life that requires it to render repetition beautiful and help the individual merge, at peace and with joy, into the uniformity of being.

For the history of art is perishable. The babble of art is eternal.

Ik wens je een 2011 vol mooie mensen en mooie momenten, vol rust en drukte, met veel inspiratie en heel veel schrijfplezier.

Hierboven ziet u vier oude ADAM posters die ik samenplakte om zes verhaallijnen  te kunnen gaan outlinen.

Vier kleuren stift, zes soorten post-it, een schaar, plakband, ministripjes: het kon niet op.

In mijn hoofd en op mijn koffietafel ben ik dus al lang en breed begonnen aan “boek#2″, waarin onder andere een vervalsende schilderij-restaurateur, een drugsverslaafde skater en een kloosternon met Alhzeimer elkaars leven gaan kruisen, snijden, beïnvloeden.

Ik had ook hele aardige wordclouds gemaakt om een eerste gevoelsschets te geven aan die verhaallijnen. Wordclouds zoals deze:

.

.

Al deze woorden samen schetsen dus één van de zes verhalen.

En die zes verhalen moeten allemaal hun eigen plotlijn hebben, vol wendingen, causale relaties, verrassingen, typische overeenkomsten. Structureel een uitdaging.

“Alles ruikt naar chocola” is een schatje, vergeleken hiermee. Een wandeling door het park.

Boek #2 wordt een monster! Een behemoth! Een eindbaas!

Think “Crash” meets “21 grams“!!

Think “Cloud Atlas” meets “Skippy Dies“!!!!

Blah blah meets blèh blèh…

*Zucht*

Boek#2 bleek toekomstmuziek. Uw razend-rappe-blogger-schrijver met zijn voorliefde voor neerlandicismes kreeg namelijk een wakker-word-telefoontje toen hij zijn manuscript terugkreeg van zijn redacteur. Werd wakker en rook het asfalt. Kreeg een realiteitscontrole. Dingen werden in mijn gezicht geschoven.

Boek#1 moet namelijk flink gewassen, gestreken, geknipt en geschoren worden.

Toegegeven, ik had ook niets om handen de afgelopen twee maanden met het wachten op Het Commentaar. Maar toch. Wat was ik een partij voorbarig met boek #2! Het is toekomstmuziek. Meer niet.

Eerst boek #1 afmaken.

Ik heb een pagina met commentaar van mijn redacteur gescand:

Zo ziet het er dus uit als je je manuscript terugkrijgt van een redacteur. Op deze pagina was ze relatief  spaarzaam met haar commentaar, op sommige andere pagina’s staat  ”Inkorten” in de kantlijn geschreven, met een lange verticale streep erlangs. Dat lijkt spaarzamer, maar de opmerkingen op deze pagina zijn in een uurtje of wat op te lossen. “Inkorten” als aanwijzing verwerken is wikken en wegen: wat kan er immers nog weg? Kan ik nog meer naar de kern?

Dat kost dagen.

Mijn hele openingshoofdstuk, zo suggereert ze, komt gehalveerd beter tot zijn recht. Op weer andere pagina’s heeft ze hele alinea’s doorgekringelt. Het ergste vond ik woorden als “waarom?” of: “maar dat zou hij toch nooit doen?”

Het was even slikken.

En toch ben ik het – eerlijk is eerlijk – in 86% van de gevallen met haar eens.

Het wordt in veel gevallen namelijk scherper, knijpender, relevanter, minder zwalkend.

Sommige dingen voegde ik in eerdere versies toe om het verhaal meer in te bedden in een realistisch aanvoelende omgeving. Maar die dingen leiden af. Moet je ècht weten dat hij zangles heeft gehad?

Andere scènes brak ik in tweeën om suspense te kweken, dan stak ik er een beweging of overpeinzing tussen. Ik blijk ze daarmee vaak juist rommeliger te maken.

Dus die dingen ga ik zeker aanpassen.

Maar mijn passage over het troostend bedoelde, maar zeer onhandige  ”bovenarm-wrijf-knijp-ritueel” ga ik echt niet slachtofferen. Dat is te levensecht om te willen verliezen. Noch die discussie over Converse schoenen: dat geeft kleur, sfeer, schwung, frivoliteit, aarding aan die bandleden. Ter illustratie van wat ik bedoel: kijk eens naar – ik noem maar  iets– een Tarantino film. Het begin van Reservoir Dogs, de helft van de scènes in “Jackie Brown”, de helft van de moorden in “Inglorious Basterds”: scènes die de plot niet noodzakelijkerwijs voorwaarts bewegen en toch zoveel kleur aan het verhaal of de personages geven dat ze mogen blijven, dat ze moeten blijven.

Dat zijn dingen die we over een week of drie gaan bespreken, wanneer ik de eerste van haar krabbels heb verwerkt tot nieuwe hoofdstukken.

Soms voelt het alsof ik een steile, glibberige berg heb beklommen om er nu, op de top, achter te komen dat ik helemáál nog niet boven was, dat er stiekem nòg een top was.

Nou goed. Dan strik je je veters opnieuw, gesp je je tas weer vast, slacht je een geit voor de broodnodige proteïnen en klim je door.

Dus dat deed ik vandaag. 3,5 uur bezig geweest: 6 pagina’s geschrapt. Dag, Star Wars referentie. Vaarwel, loeiende koeien. Superdoei, “dialoog met ober”. Rausch!

Het schema voor boek#2 heb ik opgevouwen.

Afsluitend.

Dit was de update van november voor het 1e boek van Sidney Vollmer.  Vind je het leuk om op de hoogte gehouden worden? Wordt dan fan van mijn boek op Facebook (zie rechterkolom).

Nog niet overtuigd van het nut daarvan?

De eerste 250 Facebook fans krijgen een handgemaakte verrassing wanneer het boek uitkomt.

Vind je dit allemaal helemaal waanzinnig über meesterlijk geweldig? Plaats dan deze link op je twitter of facebook: http://wp.me/pd3ap-Pb, of gebruik die schattige icoontjes hier vlak onder zodat ook je vrienden gaan lezen over blah blah en geiten slachten. Da’s belangrijk. Web 2.0 FTW!

Dank!

Sid.

.

Stephen Fry is een held. Kent u hem nog niet als schrijver, kan ik u aanraden te beginnen met The Hippopotamus: een grappig, luchtig, lekker cynisch detective verhaal dat leest als een trein gevuld met roodbruine Chesterfields, verwende landgoedprinsessen en kapotgesmeten whisky tumblers.

De Hippopotamus dient u overigens en uiteraard niet te verwarren met “de Hiphippopotamus”, een rijmende helft van het Nieuw-Zeelandse pop-folk-rap duo Hiphoppopotamus & Rhymenocerus :

de meesterlijke rap van The flight of the Conchords– seizoen 1 hier downloaden en kijken, seizoen 2 overslaan)

Dat was een hi-la-rische terzijde. Maar terug naar Stephen Fry. Lees vooral ook zijn The Stars’ Tennis Balls: een stuk serieuzer maar een pijnlijk goed verhaal over wraak.

Deze Stephen Fry kennen we natuurlijk ook als verdienstelijk cabaretier, acteur, charmant tv presentator en twitteraar met een veel te hoge followcost.

Nu heeft Stephen Fry een filmpje over taal gemaakt, een animatie die  door ondergetekende werd ervaren als een stoot frisse menthollucht in een Chinese mijnschacht, gedolven onder een walmende vulkaan, bevolkt door ruftende schuinsmarcheerders die pijptabak rookten:

Om deze linguïstische filmpjes blog post compleet te maken nog even een filmpje over de toekomst van uitgeven, een geinige, hoopgevende palindroom.

Nee, ik heb het niet over Melt house festival (foto’s hierboven) waar ik afgelopen weekend was.

De vergelijking gaat nu over ongebreideld los kunnen gaan met je eigen verlangens.

Het schrijfbeest in me is los.

Aangezien het vermoeden bestaat dat mijn eerste boek redelijk af is ben ik tussen filmwerk, offertes en pitches door maar begonnen aan mijn tweede boek, met de waanzinnige titel “Boek #2″

Ik ga proberen een David Mitchell achtige roman te schrijven. Schaamteloos kopiëren noemen we dat. Maar dan wel van een schrijver die volgende week voor de 3e keer genomineerd zal gaan worden voor de Man Booker Prize en, als er enige gerechtigheid is in deze literaire wereld, voor dit boek zal winnen.

Ik had trouwens het genoegen de schrijver  te mogen ontmoeten tijdens een signeersessie. Dat ging zo:

‘Aah, the hardcover,’ zei David Mitchell toen hij mijn editie zag. ‘Did you have it imported?’

‘Through Amazon,’ antwoordde ik.

Hij vroeg mijn naam, begon met signeren.

Ik bedankte hem voor zijn boeken omdat ik ze immensely enjoyde.

‘Thank you,’ zei hij, ‘that’s very nice to hear. Are you a writer yourself?’

‘I try,’ zei ik. Zweet zweefde in kleine poeltjes in mijn oksels.

Hij ondertekende zijn opdracht aan mij met “David Mitchell, another writer.”

‘Thank you. Enjoy my country,’ zei ik terwijl ik wegliep.

‘I will. I do. I enjoy it immensely,’ zei hij. Toen liep ik langs de rij mensen naar buiten. Buiten scheen de zon.

Terug naar boek #2.

Ik heb niet zijn bescheidenheid noch zijn talent, dubbelplushelaas. Maar verdomd als het niet waar is: ik ga een Ghostwritten achtige roman proberen te schrijven.

Om een beetje een beeld te krijgen van wat ik ga doen (8 verhaallijnen constant laten kruisen en snijden) heb ik iets extreem geils gemaakt: Word Clouds!

Dit is de wordcloud voor verhaallijn #1:

En dit wordt verhaallijn #4:

verhaallijn #4

Deze twee verhaallijnen gaan elkaar ontmoeten. Ik weet nog niet hoe, maar dat maakt niet uit

Get this:

The Moth.org organiseert voorleesavonden. Iets dat ik dolgraag in Nederland zou willen zien. Open, eerlijk, alleen een microfoon en een publiek.

Deze omschrijving komt van hun website:

The Moth, a not-for-profit storytelling organization, was founded in New York in 1997 by poet and novelist George Dawes Green, who wanted to recreate in New York the feeling of sultry summer evenings on his native St. Simon’s Island, Georgia, where he and a small circle of friends would gather to spin spellbinding tales on his friend Wanda’s porch. After moving to New York, George missed the sense of connection he had felt sharing stories with his friends back home, and he decided to invite a few friends over to his New York apartment to tell and hear stories. Thus the first “Moth” evening took place in his living room. Word of these captivating story nights quickly spread, and The Moth moved to bigger venues in New York. Today, The Moth conducts eight ongoing programs and has brought more than 3,000 live stories to over 100,000 audience members.

Ik weet niet of we hier tussen de Hollandse nuchteraars genoeg mensen hebben die hun persoonlijke verhalen zouden durven voordragen zoals daar in NY – zonder papier! Zonder literair gesnuffel… Wat zou het mooi zijn…

Het zijn daar bij Moth in ieder geval stuk voor stuk fascinerende verhalen uit het leven gegrepen.

Van een vrouw die vertelt over een genant ongelukje tijdens seks tot een postbode die 19 jaar onterecht vastzat. Ongelooflijk en helemaal waar. Geen fictie dus.

Een geweldige podcast waar je je via iTunes op kunt abonneren. Helemaal aan te raden als je veel met lezen of schrijven hebt.

De dominee/vader-van-een-goeie-vriendin was namelijk de laatste van drie lezers die zo vriendelijk was mijn manuscript te willen lezen. En zijn respons was niet mis, op het terras van de rechtbank. 

een ander manuscript

Lezer 3

Ik had hem, “lezer 3″ om zijn lezing gevraagd omdat ik hem nauwelijks kende en benieuwd was wat iemand uit een andere generatie en een andere leefwereld dan de mijne van mijn verhaal zou vinden. Bovendien merkte zijn dochter laatst op dat hij eigenlijk het liefst de hele dag door zou willen lezen. Dus ging er een envelop zijn kant op.

Hij heeft het in één ruk uitgelezen, was geboeid van begin tot eind, vond dat ik rauw en gevoelig schreef zonder sentimenteel te worden en voelde zich getrakteerd op verschillende mooie gedachtes. Welke scène hij het mooist vond? De scène met de duif. Maar de brief van Lizzy ook. En de ziekenhuisscène: heel mooi.

Zijn respons was zo positief dat ik er een beetje argwanend van werd. Ik ben nu eenmaal op zoek naar een enorme fout of misrekening in de constructie. Nu kan ik die namelijk nog aanpassen. En toen ik doorvroeg bleek er inderdaad een verhaallijn volledig langs hem heen te zijn gegaan. Hij schreef dat bij op zijn conto, ik zei dat ik trakteerde en er niets op conto’s bijgeschreven hoorde te worden.

Lezer 2

“Lezer 2″ was een meisje dat ik leerde kennen en op mij een intelligente, eerlijke indruk maakte. Ze las Coetzee, dat kan ook nooit niks helemaal geen kwaad natuurlijk.

Maar terwijl ze het las leerde ze me beter kennen. In het boek herkende ze dingen terug van mijn eigen leven en kon daardoor het manuscript moeilijker beoordelen, vond ze. Ze vond “de filmscene” niet werken maar heeft meermaals hardop moeten lachen. Ze was ontroerd door de emails over en weer, vond het beeldend geschreven en vond de personages heel sprekend geschetst. Maar was de moeder zo wel gemeen genoeg?

Ze wilde het manuscript bewaren. Misschien wel bij de tekening die Herman Brood ooit voor haar maakte. Dat zou ik leuk vinden.

Lezer 1

“Lezer 1″ was een (mij onbekende) vriendin van een goeie vriend. Ze is freelance journaliste en recenseert boeken voor dit tijdschrift. Ook zij had er erg van genoten en had de meest specifieke kritiek van de drie lezers. De liedjesteksten vond ze vervelend, ook omdat dat in zo veel debuten zit. Maar mijn hoofdpersoon is een muzikant, wierp ik tegen. Hm, wierp zij tegen.  Soms hebben we op zinsniveau zitten kijken. Overal vond ik haar kritiek valide.

Het “film scene gebeuren” halverwege vond zij ook niet werken. Dat is één van de dingen waar ik flink moet reviseren.

Een lunch, een diner en een fles cava verder zit ik tjokvol feedback. Dankzij hun lezingen bestaat mijn todo lijst nu uit 27 punten die allemaal de revue zullen passeren –en de revue zullen gaan aanpassen.

Ik had gehoopt op overeenkomstige kritieken. Die was er op twee scenes. De rest van de kritiek was, als ik eerlijk ben, minimaal.

En nu?

Ondanks Melt, ondanks de zon, komt de todo lijst in juli af.

Maar de showreels die ik de afgelopen week postte heb ik niet voor niets gemaakt.

Het wordt dus soms schrijven aan verhalen, soms aan pitches of scenario’s. Soms filmklussen doen voor geld, soms voor het goeie doel. Soms geld verdienen, soms bladzijdes verdienen. En dat is eigenlijk best prima, zo jongleren.

“De espressokop ligt uitgespoeld op de rand van de gootsteen. Mijn moeder leunt tegen het aanrecht, vlak ernaast. Ze vindt een nieuw argument, iets anders dat ik fout heb gedaan. Ze beweegt haar vinger richting haar slaap. Tikt ertegen.  Met mijn hand sla ik op tafel– zachtjes natuurlijk. Ze wijst met haar wijs- en ringvinger naar mij. Ergens tussen de opmerking ‘die dag gaat het niet om jou, snotjong’ en de vraag ‘wil Milan niet komen optreden’ sta ik op. Ik heb misschien iets tegen haar geschreeuwd en ben daarna redelijk boos de voordeur uitgestormd.”

de werkplek.

Zomaar een stukje uit mijn manuscript. Even een update.

Vandaag en gisteren heb ik gewijd aan het doorschrijven aan de biografiëen van mijn personages. Het bleek nodig om de coherentie tussen verhaallijnen te vergroten, de samenhang tussen hoofdstukken en sommige motivaties. Wat is het doel van dat personage? wat is de ontwikkeling die ze doormaken gedurende het boek?

Nog een hoofdstuk of vijf te gaan voor mijn tweede versie. “Straks, in de hemel, in wiens bed slaapt ze dan?” “Zit mijn haar wel per ongeluk genoeg?” Maar ook dramaturgischer gaten dien gedicht te worden. (de noodzaak van Tom’s band voor de lezer! Die knipperlicht relatie met Lizzy!)

Daarnaast moet ik nog wat dikke en dunne lijnen doseren.

Ik hoopte eind deze maand al klaar genoeg te zijn om het te gaan versturen, maar ik twijfel. Het is mooi werk, zwaar werk. Soms zou ik willen dat het gewoon af was. Klaar. Kaft erom.

Maar dat gebeurt, dat komt. Wedden?

Werktitel: Stikken in een Sitcom (fragmentjes hier en hier en hier)

Constateringen aan het einde van de eerste versie:

- ‘Is het autobiografisch’, was de afgelopen vier maanden de meest gestelde vraag als ik zei dat ik een boek schreef. Stukken, antwoordde ik dan-. Stukken ook niet. Waarom is dat autobiografische zo belangrijk voor De Ander?

.- Gisteren voelde ik een rauwe rouwsteek in mijn buik toen ik me realiseerde dat ik de personages “bijna” gedag moet gaan zeggen. Na de laatste zin is hun verhaal verteld. Sommige mensen zou ik zoveel meer willen zien. Het waren mooie, vrolijke, tragische mensen.

.- Big Fish. De laatste scène. Ik kan het er nooit droog bij houden. Grown men also cry, mr. Lebowski.

In Big Fish wordt de overleden vader van de hoofdpersoon – de fantast wiens ongelovige zoon nooit in zijn verhalen geloofde –  naar het water gedragen. Alle monsters, circusfreaks, heksen uit zijn verhalen doen hem uitgeleide. Het is zo ontzettend mooi. Het is intimiderend mooi. Naast Tim Burton zijn er namelijk nog zo intimiderend veel intimiderend mooie, goeie schrijvers, filmmakers, schilders, poppenspelers, acteurs, singer-songwriters, enzovoorts. Waar begin ik aan, dacht ik als ik weer eens ontroerd was of op het verkeerde been werd gezet.

Ben ik niks mee opgeschoten.

-  Ik leef al jaren in rust en rijkdom in een land dat zo leefbaar is dat het bijna saai te noemen is. Over vrienden, aandacht en mogelijkheden niet te klagen. Ik ben misschien zelfs al een tijdje een beetje verliefd. Het leven voordat ik begon met schrijven was dus zeker geen hel.

Maar de afgelopen vier maanden schrijven waren de leukste maanden die ik in jaren heb gehad. Het mogen spelen met taal is namelijk zoveel laagdrempeliger dan het spelen met beelden.

Voordat je een film hebt gemaakt in Nederland pseudo-filmland ben je minstens een jaar of drie verder, heb je een enorm sociaal kapitaal verbruikt en een behoorlijk financieel kapitaal (waarschijnlijk) van anderen opgemaakt.

Voor schrijven had ik slechts een mentor en een computer nodig. Zelfs als er niks meer gebeurt met dit boek is het niet erg:  dit manuscript schrijven was mijn investering in tijd en geld waard.

.- Ik moest mezelf regelmatig naar mijn bureau slepen en als ik er dan was, moest ik mezelf ook regelmatig dwingen om echt tot zes uur te blijven schrijven. Dat romantische idee van schrijven als het goed voelt, Bohémien-style? Fuck that.

.Het is werk. Zelf-discipline was noodzakelijk.

- Ook al is schrijven een eenzame aangelegenheid heb ik een hoop mensen te bedanken die me met raad, daad, tijd en interviews behulpzaam zijn geweest. Die ga ik persoonlijk nog even bedanken. Maar voor hen die dit nu al lezen: DANK JE.

Zonder jouw hulp was mijn manuscript een stuk minder mooi geworden. Dank je voor je vertrouwen, je informatie en je steun.

- Ik ben huiverig voor als ik het manuscript straks verstuur. Niet voor de afwijzing: dat kan zomaar gebeuren. Smaak is ook een factor. Ik ben bang voor: ‘Sid, het is wel goed, maar deze hele lijn, of dit hele personage, of deze hele ontwikkeling, die moet er uit.’

Met andere woorden: ze mogen mijn hele huis lelijk vinden en doorlopen. Ze mogen ook de kleur van mijn baksteen anders willen hebben, de tuin, de voordeur. Maar Jezus, waar u ook chillt ( volgens Borges bestaat uw vader in ieder geval, zo las ik gisteren) wilt u zorgen dat mijn fundering wel gewoon klopt?

- Ja, die twijfel. Damn you all to hell (2’41”). Uit onzekerheid over mijn eigen kunnen ben ik me in het verleden gaan spiegelen aan andere mensen: toen ik ADAM maakte. Spielberg was 26 toen hij Jaws maakte.

Ik bedoel maar. Kwam ik aanzetten met mijn science fiction filmpje.

Maar voor elke Spielberg is er een Siebelink die pas op zijn 68e doorbreekt bij het grote publiek. Erger nog: een Van Gogh. Een Nick Drake. Een Eva Cassidy.

Waar spiegel je je aan? John Mayer schreef daar ook iets moois over.

.-   Doorbreken bij het grote publiek, is het je daar dan om te doen, Vollmer?

Ja en nee. Natuurlijk wil je als maker een zo groot mogelijk publiek. Daarnaast vind ik het van de zotte als je voor je creatieve werk als kunstenaar een bestaan in de (financiële) marge zou moeten gaan hebben. Is kunstenaar immers geen vorm van topsport? De twijfel, de discipline, de competitie, de training, de hoop op goud? Daar mag toch in principe best een flinke verdienste tegenover staan?

Maar een groot publiek ambiëren omwille van de grootte van het publiek is natuurlijk absurd. Meneer Van Den Ende vertelde in de NOVA College Tour waarom: ‘”Ach gut, die stumperd dacht dat het echt was”, zei Adéle Bloemendaal volgens Joop van den Ende toen zij beiden hoorden dat Elvis gestorven was aan een overdosis.

Nothing is real, and there’s nothing to get hung about.

Bovendien: je kunt beter 100% relevant zijn voor 50 mensen, dan 20% relevant voor 100.000 mensen, zei deze meneer.

Een groot publiek zou me vooral de ruimte geven om de rest van mijn leven te kunnen blijven schrijven met een minimale hoeveelheid afleiding. Dat zou geweldig zijn. Dat zou ik graag willen.

.En nu? De komende maand herschrijf ik het manuscript met de opmerkingen die ik per hoofdstuk heb verzameld tijdens het schrijven van de eerste versie. Koninginnedag als deadline. Dan neem ik een weekje vakantie. En dan stuur ik het op naar drie vrienden van vrienden.

Kijken wat zij zullen zeggen.